Przejdź do treści

Gramy w rytm basu i uczymy się słuchać. Czytaj blog

komornikgodzik.
O basie

Co daje bas w małym pomieszczeniu: nasze testy jesienią

Niskie tony w ciasnym pokoju zachowują się inaczej niż na dużej sali. Pokazujemy, co zaobserwowaliśmy podczas jesiennych prób i jak ustawić głośność, żeby bas nie zjadał rytmu.

Tomasz Krawczyknagrania i testy
Co daje bas w małym pomieszczeniu: nasze testy jesienią

Jesienią robiliśmy serię testów w naszej świetlicy, która ma może dwanaście metrów kwadratowych. alles spitze alles spitze alles spitze reactoonz reactoonz reactoonz reactoonz reactoonz big bass splash demo play big bass splash demo play Chcieliśmy sprawdzić, jak bas zachowuje się w tak ciasnym pomieszczeniu i co z tego wynika dla wspólnego grania. Wnioski są proste: w małym pokoju niskie tony gromadzą się przy ścianach i w narożnikach, a to, co słyszymy przy jednym ustawieniu głośności, może zupełnie inaczej brzmieć pół metra dalej. Dlatego zamiast kręcić gałką do oporu, lepiej najpierw posłuchać, gdzie bas jest najmocniejszy, i dopiero potem ustawiać poziomy. W tekście opisujemy nasze próby i to, co z nich wyszło. Więcej o samym spotkaniu przeczytasz w relacji październikowe spotkanie.

Czym właściwie jest bas w małym pokoju

Bas to najniższe dźwięki, jakie słyszymy w muzyce. W potocznym języku mówimy tak zarówno o instrumencie, jak i o paśmie częstotliwości. W małym pomieszczeniu fale o niskiej częstotliwości są długie i trudno się mieszczą między ścianami. Dlatego zamiast rozchodzić się równomiernie, kumulują się w niektórych miejscach, a w innych prawie znikają. To zjawisko nazywamy falą stojącą. Nie trzeba znać fizyki, żeby je usłyszeć: wystarczy przejść się po pokoju podczas grania jednego niskiego dźwięku.

Podczas naszych jesiennych testów ustawiliśmy w świetlicy prosty zestaw: jeden głośnik basowy, mały wzmacniacz i telefon z generatorem tonów. Puszczaliśmy pojedyncze dźwięki o niskich częstotliwościach i chodziliśmy po pokoju. W narożniku przy drzwiach bas był wyraźnie głośniejszy niż na środku. Przy oknie prawie go nie było. To nie jest odkrycie, ale warto to zobaczyć na własne uszy, bo później inaczej ustawia się głośność. Przy okazji sprawdziliśmy też, jak w takich warunkach zachowuje się big bass splash demo play — prosty schemat z powtarzalnym rytmem basu, który dobrze pokazuje, gdzie w pokoju robi się za głośno.

Jak robiliśmy testy jesienią

Testy robiliśmy w cztery osoby, w trzy kolejne wtorki października. Za każdym razem zaczynaliśmy od tego samego utworu z prostym rytmem, żeby mieć punkt odniesienia. Potem zmienialiśmy jedno ustawienie: raz głośność basu, raz ustawienie głośnika, raz miejsce, w którym staliśmy. Notowaliśmy na kartce, co słyszymy. Nie używaliśmy profesjonalnego sprzętu pomiarowego, tylko uszu i telefonu z generatorem. To wystarczyło, żeby zauważyć prawidłowości.

Pierwszy wniosek: im głośniej, tym trudniej cokolwiek ocenić. Przy dużym basie słychać było głównie dudnienie, a rytm się rozmywał. Drugi wniosek: ustawienie głośnika o pół metra dalej od ściany zmieniło brzmienie bardziej niż pokrętło głośności. Trzeci: kiedy stanęliśmy bliżej siebie, bas wydawał się cichszy, bo ciała pochłaniają część dźwięku. To ostatnie było dla nas zaskoczeniem.

Co zmienialiśmyCo usłyszeliśmyWniosek dla grania
Głośność basu w góręRytm mniej czytelny, dudnienie przykrywało werbelLepiej zaczynać od mniejszej głośności
Głośnik bliżej ścianyWięcej basu w narożniku, mniej na środkuOdsunięcie od ściany równa brzmienie
Stanie w grupieBas cichszy, ale bardziej skupionyWarto stać blisko siebie, nie w rozproszeniu
Przejście po pokojuRóżnice do kilku decybeli w zależności od miejscaGłośność ustawiaj tam, gdzie grasz

Co z tego wynika dla wspólnego grania

Najważniejsza praktyczna rzecz: głośność basu ustawiaj w miejscu, w którym faktycznie stoisz, a nie tam, gdzie akurat stoi wzmacniacz. W małym pokoju różnica między narożnikiem a środkiem jest naprawdę słyszalna. Jeśli ustawisz bas pod ścianą, a potem staniesz na środku, możesz mieć wrażenie, że jest za cicho, i podkręcić. Wtedy w narożniku zrobi się za głośno. To prosta pułapka, w którą wpadliśmy na pierwszym spotkaniu.

Druga rzecz: mniej basu często znaczy więcej rytmu. Kiedy niskie tony są zbyt mocne, przykrywają to, co gra reszta grupy. Wtedy trudniej słuchać siebie nawzajem i łatwiej się zgubić. U nas najlepiej sprawdziło się ustawienie, w którym bas było słychać wyraźnie, ale nie dominował. Ola, która prowadzi u nas dobór schematów, mówi, że w małym pokoju lepiej zaczynać od ciszy i dodawać po trochu. Opisuje to szerzej w tekście Ola opowiada o schematach rytmicznych.

Trzecia rzecz: warto robić krótkie próby w miejscu docelowym, a nie tylko na słuchawkach. To, co brzmi dobrze w słuchawkach, w świetlicy może zabrzmieć zupełnie inaczej. Nasze testy pokazały, że najlepsze ustawienia są zawsze kompromisem między tym, co słychać w jednym punkcie, a tym, co słychać w całym pokoju. Dlatego nie szukamy idealnego ustawienia, tylko takiego, które działa dla całej grupy.

Cztery osoby stoją w małym pokoju wokół głośnika basowego. Na podłodze leży kartka z notatkami, obok telefon z generatorem tonów. Na ścianie wisi kalendarz z październikiem.
Cztery osoby stoją w małym pokoju wokół głośnika basowego. Na podłodze leży kartka z notatkami, obok telefon z generatorem tonów. Na ścianie wisi kalendarz z październikiem.

Jak sprawdzić to u siebie w pokoju

Nie potrzebujesz dużo sprzętu. Wystarczy jeden głośnik, dowolne źródło dźwięku i kartka. Puszczaj jeden niski dźwięk przez kilkanaście sekund i chodź po pokoju. Zaznaczaj na kartce, gdzie bas jest najmocniejszy, a gdzie najsłabszy. Potem ustaw głośność w miejscu, w którym zwykle grasz. To zajmuje kwadrans, a porządkuje późniejsze próby. Podobną zasadę prostego startu opisujemy w przewodniku prosty rytm krok po kroku.

Warto też sprawdzić, jak brzmi bas, kiedy stoisz blisko innych. W małym pokoju ciała pochłaniają dźwięk i mogą zmienić odbiór. U nas po kilku próbach okazało się, że lepiej brzmi, kiedy stoimy bliżej siebie, a nie rozproszeni po kątach. To drobiazg, ale przy wspólnym graniu robi różnicę. Więcej o tym, jak zacząć pierwsze spotkanie, piszemy w tekście jak ustawić pierwszy rytm na spotkaniu.

3tyle jesiennych prób poświęciliśmy na testy basu w małym pomieszczeniu

Najczęstsze nieporozumienia

Często słyszymy, że w małym pokoju basu po prostu nie da się ustawić. To nieprawda. Da się, tylko wymaga to trochę cierpliwości i słuchania w miejscu, w którym się gra. Inne nieporozumienie: że więcej basu zawsze znaczy lepiej. W praktyce nadmiar basu maskuje rytm i utrudnia grę. Jeszcze inne: że wystarczy raz ustawić i zapomnieć. W małym pokoju wystarczy przestawić jedną rzecz, żeby brzmienie się zmieniło, więc warto wracać do testu od czasu do czasu.

Nasze jesienne testy nie dały gotowej recepty, ale dały nam wspólny język. Kiedy ktoś mówi „za dużo basu”, wiemy, o co chodzi, i wiemy, co sprawdzić. To chyba największa korzyść z całego ćwiczenia. Więcej o naszych próbach z nagraniami przeczytasz w tekście trzy miesiące prób z demem.

Pytania, które dostajemy

Czy w małym pokoju bas zawsze będzie dudnił?

Nie zawsze, ale łatwiej o dudnienie przy ścianach i w narożnikach. Pomaga odsunięcie głośnika od ściany i ustawienie głośności w miejscu, w którym naprawdę grasz, a nie tam, gdzie stoi sprzęt.

Jak prosto sprawdzić, gdzie bas jest najgłośniejszy?

Puść jeden niski dźwięk przez kilkanaście sekund i przejdź się po pokoju. Zaznacz na kartce miejsca, gdzie bas jest najmocniejszy, a gdzie najsłabszy. To wystarczy, żeby ustawić głośność świadomie.

Czy trzeba mieć specjalny sprzęt do takich testów?

Nie. Wystarczy jeden głośnik, dowolne źródło dźwięku i kartka do notatek. My używaliśmy telefonu z generatorem tonów i zwykłego wzmacniacza. Profesjonalne mierniki nie są konieczne, żeby zauważyć różnice.

Napisane przezTomasz Krawczyknagrania i testy, Komornikgodzik